Shirkan oo ah mid ay Jaaliyada Somalida Ogadenia sanad walba ku qabato Xorunta Jaaliyada oo Ku taala magaala Madaxda Gobalka Eastern Cape ee Port Elisabeth ayaa furmay maalintii Khamiista wuxuuna socday ilaa maqribnimadii axada . Shirka waxaa soo buuxdhaafiyay Boqolaal qof oo isugu jira Rag, Dumar iyo Caruur u dhalatay Dalka uu Gumaysiga Ethiopia haysto ee Ogadenia. Dadkan Somalida Ogadenia oo ay Caadifad iyo Ca’dho ay Gumaysiga Ethiopia U qabaan wajiyadooda ka muuqatay ayaa kakala yimid Magaalooyinka Cape Town , Johanessburg, Pretorea. Durban, East London, Queenstown iyo guud aahaan Magaalooyinka ku teedsan Gobalkan Martida looyahay ee Eastern Cape.

Halkan ka daawo Sawirada Shirka K/Afrika

Sidoo kale Shirka waxaa ka soo qaybgalay Saraakiil Ka socotay Haayadaha Refugee Rights Centre: oo hoos tagta Jaamacada Nelson Mandela University , South African National Civic Organisations (SANCO) , Sarkaal ka socday Xafiiska Duqa Magaalada iyo Mr. WZ Kelani oo ah Siyaasi rug Cadaa ah oo aad looga tixgaliyo Dalkan South Africa Una ololaleeya Madax banaanida Somalida Ogadenia. Dhamaan Saraakiishan Ayaa carabka ku dhuftay in la dhowro xuquuqada dadka qaxootiga ah lagana wadashaqeeyo sidii taas loo hirgalin lahaa.

Mar uu hadlayay Mr. David oo ahaa Sarkaalka ka socday Xarunta xuquuqda qaxootiga ee Jaamacada Nelson Mandela ayuu sheegay in qofka qaxootiga ah yahay qof kulan saday 3 arimood, 1-Qof wadankiisii uga soo cararay Dhibaato ka jirta darteed ooy naftiisu halis galayso haduu ku noqdo ,2- qof dalkiisa ka jiro dagaal hubaysan (Armed Conflict) iyo ugu danbayn qof dalkiisa ku habsatay Masiibo (Natural Dissaster) Wuxuuna masuulku xusay in Dadka Somalida Ogadenia iyo kuwa Somalia ka yimid ba ay yihiin Qaxooti rasmi ah ayna xaq u leeyihiin inay wadankan ugu noolaadaan si xoriyad ah wuxuuna ka codsaday Madaxda Jaaliyada Somalida Ogadenia inay wada shaqayn buuxda dhexmarto iyaga iyo haayadaha qaabilsan arimaha qaxootiga iyo kuwa dawlada South Africa.

Mr. WZ Kelani oo ah Siyaasi rug’cadaa ah una ollaleeya qadiyada Somalida Ogadenia Ayaa hadalkiisa ku bilaabay Amaanda Ogadenia oo ah halkudhag ay isticmaalaan dadka u soo halgamay Xoriyada Dalkan South Africa sida ururka ANC Macnihiisuna yahay Ogadenia Hanoolaato wuxuuna ka codsaday dadkii goobta yimid inay u jiibiyaan ooy ka daba dhahaan Aweetu oo ah ha noolaato Waxanaa hal mar isla shanqadhay Hall kii Shirka kadib markay Boqolaal qof ka daba dheheen Aweetu . Waxaa isu ekaa halku’dhaga Halganka ANC iyo Midka ONLF taas ayaana fududaysay inay Somalida ogadenia durba la qabsadaan halku’dhag Halgameedka Walaalahooda South Africa.

Dar’daarran Kadib in la wada shaqeeyo waxaa la fasaxay Martidii ka Socotay Haayadaha Dalka South Africa Waxanaana goobta isugu soo hadhay Boqolaal Somalida Ogadenia ah oo oo sidaan horay u sheegay wajiyadooda ka muuqatay Ca’dho iyo Caadifad ay u qabaan Gumaysiga Ethiopia oo baryahan danbe Xasuuq iyo xidhxidh hor leh ka wada Gudaha Ogadenia , Boqolaal kan qof ayaa ku labisnaa dhar lagu Sharaxay Calanka Ogadenia raga ayaa ka dulqabay labiskooda Funaanado ku sharaxan Calanka Ogadenia kuna qoranyihiin halku’dhagyo halgameed oo Gumaysiga ka Ethiopia ka dhan ah Gobanima doonka ONLF na garab siinaya . Dumarka Somalida Ogadenia oo Sida Dumarka Soomaliyeed guud ahaanba Eebe weyne ku manaystay Qurux hiddaha ah Ayaad moodaysay inuu sii qurxiyay Calanka Ogadenia oo uusan ka madh’nayn Midka Somalia kagana jira dhexda watana Xidigtii 5ta gees lahayd oo taagan 5 ta Somaaliyeed Sida aad ka dheehan doontaan Sawiradan waxay indhahaygu qabanayeen Gabdho aad moodo in ay ka qayb galayaan tartanka quruxda Somaliweyn kuna labisan dhar lagu sharaxay Calanka Ogadenia waxay sidoo kale Wateen Calanka Ogadenia iyo astaamo muujinaya Halganka Somalida Ogadenia ugu jirto xoraynta Dhulka Somalida Ogadenia ee ay Ethiopia Gumaysato.

Waxaa lagu soo dhaweeyay hogaanka Jaaliyada Somalida Ogadenia ee South Africa (JOKA) u qaabilsan xidhiidha ka Didlamaasiyada wuxuna ka warbixiyey wixii uga qabsoomay arimaha siyaasada ee wadankan koonfur afrika wuxu aad uqeexay dacawad Ethiopa ka dhan ah oo jaaliyada Somalida Ogadenia ee Koonfur Africa u gudbisay Qaadiga sare ee maxakamada South Africa , Madaxa laanta danbi baadhista , Taliyaha Police ka South Africa iyo wakiilka maxkamada Aduunka ee Hague u fadhiya dalkan South Africa .

Dacwadan oo la gudbiyay ayaa Ethiopia ku abuurtay Khal’hkal ayna filanaynin waxayna keentay inay Ethiopia noqoto hal gowracan geed kama gudo waxaana la xasuustaa in Ethiopia 12 -02-2012 Xasyuuq hor’leh ka gaysatay Dagmada Gunagado ee Gobalka Dhagaxbuur iyadoo muda 2 asbuuc gudahood ah ku dishay shacab kor udhaafaya 35 qof. Sidoo kalana xidhxidhay Ugaasyo iyo salaadiin magac weyn kuleh Bulshada Ogadenia oo uu ka mid yahay Ugaaska Gobalka Qoraxey Ugaas Maxamed Duulane Ugaas Xaashi oo ilaa haatan Xabsiga kujira waxaa intaas garabsocda Taalaabooyin ka baxsan anshaxa Bini aadnimada ooy Ciidamada Ethiopia kula kacayaan Gabadhaha qaaliga ah ee Soomaaliyeed iyagoo 13 Bishan Maarso ku kufsaday 16 gabdhood dagmada Lagahida ee Gobalka Nogob Waxayna Arintaas sii xoojisay dacwadii Ethiopia ka dhan ka ahayd iyadooy 26kii Febaraayo Shir jaaraa’id isugu yimaadeen in ka badan 7da haayadood oo xuquuqul insaanka u dhaqdhaqaaqa iyo Boqolaal Soomaali ah Magalada CapeTown waxaana hoosta laga xariiqay in Gumaadka Qarsoon eey Ethiopia ka wada Ogadenia aan la aqbali Karin waxaana ilaa haatan socda Shirrar lagaga arinsanayo qadiyada Ogadenia oo dhexmaraya Somalida u dhalatay Ogadenia iyo haaydaha kala duwan ee Dalkan South Africa.

Si kastaba ahaatee Jaaliyada Somalida Ogadenia Dalka South Africa ayaa Muujisisay awood quusinaysa Gumaysiga Ethiopia oo todobaadyadii la soo dhaafay lacagga baad ah ka qaadayay qaarka mid ah xawaaladaha Somalida ee kuyaala Dalka ingriiska Kadib markay saafarada Ethiopia ee London qabatay waxay ugu yeedhay lacag loo uruurinayo biya xidheen kuyaala galbeedka Ethiopia , waxaana sida la xasuusto mudaharaad kala hortagay boqolaal u dhalatay Somalida Ogadenia hadaba Su’ashaa in la is waydiiyo mudan waxay tahay Cadowgii Somaliyeed aa haatan mar 2aad kusoo duullay dalka Somalia oon la socono in Ciidamada Ethiopia ay xasuuq ka wadaan Gudaha jamuuriyada Somalia ma ONLF iyo dadweynaha Ogadenia kaliya ayaa in lagu daayo tahay la dagaalanka Cadowga Somaliyeed maxayse Somalidu uga aamusan tahay Halganka ka Socda Ogadenia ?

Halkan ka daawo Sawirada Shirka K/Afrika

Shirkaan oo ahaa shir ay kasoo qaybgaleen dhaman jaaliyada reer Puntland ee dagan magalada Oslo iyo nawaaxigeeda ayaa waxuu ahaa shir abdid ka dhaca Norway kii ugu waynaa.

Shirkaan aya waxaa kasoo qaybgalay dhaman qaybaha kala duwan ee bulshada reer Puntland ee dagan Casumada Oslo iyo nawaxigeeda waxayna ka koobnayeen dadkii kasoo qaybgalay,. Aqoonyahnka ,Odayasha, Haweenka, iyo Dhalinyarada.

Shirkaan oo uu xiriiriye ka aha afayeenka jaaliyada Puntland Ciiro Axmed Xassan Dr ligle ayaa markii ugu horaysaba waxaa makarofanka lasiiyay Shiikh Cumar Tahliil oo ku furay ayadaha quraanka kariimka intaas kadibna waxaa laguda galay baahida looqabo in dalka Norway laga hirgaliyo ururka caanka ah ee Puntland Diaspora Forum.

Shirkaan ayaa waxuu aha mid dhaman dadkii kasoo qaybgalay rag iyo dumarba ay isla qireen inaay jirto baahi looqabo in lahelo maamul jaaliyadeed si loo helo waxkasta oo bulshada dagan dalka Norway gaar ahan casumadiisa Oslo u helaan waxa ay xaq u leeyahiin markaa kadibna loo tafa xayto sidii dalkii hooyo loo gaarsiin laha waxqabdka jaaliyada.

Shirka aya ugu horayantiiba waxaa laga dooday qabkii ay doorashadu u dhaci lahayad iyo in afti looqado waxaana marki danbe laysku afgartay in ururka loo dorto maamul lana dhamaystiro dhaman xubnahii ururka uu ka kooban yahay waxana ugu danbayntii goobtaas lagu doortay 7da xubnood oo ka kooban 5 raga iyo laba dumara oo noqon doona hawl wadeenada ururka iyo afhayeenka ururka.

Dhamaan dadkii loodoortay inaay hogamiyaan ururka caanka ah ee Puntland Diaspora Forum ayaa waxaay kala ahayeen:

(1) C/qaadir Maxamed Jaamac: Gudoomiye
(2) Maxamed Khaliif Cali: Gudoomiye kuxigeen
(3) Axmed Raage Maxamed : Qasnaji
(4) C/naasir Maxamed Faarax: Xogayan
(5) Saciido Maxamed Jaamac:
(6) Faadumo Muuso Yuusuf:
(7) Xassan Wardheere:
(8) Ciiro Axmed Xassan (dr ligle) Afahayeenka ururka Puntland Diaspora Forum.

Sidoo kale shirkaan aya waxaa qayblibaxle ka qatay oo qaabishana dhanka qabanqabada iyo isku duba ridka Mahad C/laahi Faarax (Kali).

Shirkaan ayaa waxaa kamid aha dakii goobtaas kahdlay odayal iyo aqoonyahan waxaana kamid aha dadkaas.

(1) Gashanle Sare Qaasin Xaaji Adan
(2) C/raxamaan Sanyare
(3) Shiino Cadceed
(4) C/laahi Cisman Wacays
(5) Maxamed Cali Qood
(6) Maxamuud Cisman Yare
(7) Sucaad
(8) C/siis Yuusuf Maax
(9) Shucayab
(10) Maxamed Xassan Tunyare
(11) Shiikh Maxamuud
(12) Maxamuud Cali Xirsi

Buuq ka dhextaagan Xisbiga Shaqaalaha kadib markii sadex Soomaali ah ay si lama filaan ah u soo galeen golaha deegaanka Oslo. Warar ka soo baxaya madaxda xisbiga shaqaalaha oo ay qoreen jaraaidyada Norway ayaa waxuu ku tusayaa inaan la jeclaysan in sadex Somali ah soo galaan golaha deegaanka halka Norwejigii kale ee lala rabay golaha deegaanka ay meesha ka baxeen.  

 Halkaan ka Akhriso Nrk oo Af Norweji ah.

  Bashi iyo Fadumo ma waxay Norwejiga ku yiraahdaan: “waxaan ka imid Somaliland” Somalidana: “Waxaan ka imid Sooomaaliya?”

Jaraaidada iyo idaacadaha Norway ee VG iyo Nrk ayaa soo qoray in xildhibaanada somalidu dooratay ay ka kala yimaadeen Somaliya iyo Somaliland. Jaraaidyada aya ka soo xigtay war uu sheegay mid ka mid ah hogaamiyaasha xisbiga shaqaalaha oo lagu magacaabo Runa Gerharsen. Runa ayaa sheegay in xildhibaanada Somaliyeed ay ka kala yimaadeen Soomaaliya iyo Somaliland. Arinkaan ayaa fajac waxuu ku noqday Somali dooratay sadexda xildhibaan waayo waxay codkooda u siiyeen Somalida inay yihiin Somali ka timid Soomaaliya, halka kuwo kalena codkooda u dhiibeen iyaga oo ogaa in qaar ka mid ah ay ka yimaadeen Somaliland. Intersom ayaa waxaa hadaba la soo xiriiray Somali codkooda siiyay Bashi iyo Fadumo oo iswaydiinaya: “Tolow waa kuma labadooda qofka anaga nagu oranaya: “Somaliya ayaan ka imid, Norwejigana ku oronayaya Somaliland ayaan ka imid.”Intersom ayaa email ay ku waydiinso in dadwaynaha u cadeeyaan halka ay ka yimaadeen ayaa sadexdooda midna soo jawaabin, laakiin talefoon lagu helay Ubax Cabdulqadir oo kaliya, iyada oo tiri: ”Waligeey ma dhihin aniga Somaliland ayaan ka imid. In Somali la kala googooyo oo la kala qub qubana ma aaminsani. Soomaali waa ii Soomaali”

—————————————————————————————————————- 

Norway/IMDI: Ururada ajnabiga iyo kuwa Noorwejiga oo lacag lagu dal dalo halka kuwa Soomaalidana diidmo qayaxan laga hor keeno. Arinkaan ayaa waxaa loo aanaynayaa Soomaalida oon isku xirnayn iyo shaqsiyaad lagala tashto arimaha Soomaalida oo warbixin qaldan ka dhiiba Soomaalida. Tan kale Soomaali badan ayaa waxay qabtaa in sababta ugu wayn ay tahay Soomaalida oo la cunsuriyeeyo.

Halkaan ka fiiri oo ka akhri ururada lacagaha ka helay IMDI asbuucii hore oo aysan ku jirin ururo Soomaaliyeed laakiin aad ku arkaysid Kurdi, Norweji, Afghanistan, Pakistan iyo kuwo kale.

————————————————————————————————————————————————–

Ururka G10 oo qarka u saaran burbur. Ururka G10 oo ay ku midoobeen beelaha Hawiye ee degan Norway ayaa halis ugu jira inuu burburo kadib markii sadex qabiil oo hawiyaha ka tirsani ay iskaga dareereen ururka.

Waxyaalaha lagu eedeenayo G10 ayaa waxaa ka mid ah in Bashe Musse dhexboodayo oo uu si dadban hogaanka ugu qabtay urur beeleedka hawiye.

Laba sano ka hor waxaa qaab dhismeedka G10 ka soo horjeestay qabiil ka mid ah qabiilada Hawiye kaas oo diiday inuu lug ku yeesho urur qaab beeleed lagu dhisayo

Hal sano ka horna waxaa G10 iskaga baxay qabiil kale kadib markii ay u bogi waayeen qaabka G10 ku socotay. Asubuucaan dhexdiisa ayaa afhayeen uu leeyahay qabiil ka mid ah qabiilada ugu tirada badan beelaha hawiye dhexdooda waxuu u sheegayWarcusub Media inay iskaga baxeen ururka G10. Bashi ayaan ka soo jawaabin email Warcusub media ku waydiisay bal inuu isagu hogaamiyo G10 iyo in kale. Nasiib daro talefon ma aanan ku helin gudoomiyaha G10.

Hadalo ay ku cel celiyaan shaqsiyaad badan oo u waramay Warcusub Media ayaa waxaa ka mid ah: “G10 waxaa hor booda shaqsiyaad beelahoodu aysan soo dooran. Inta taas laga saxayana G10 waxay qarka u saaran tahay bur bur.” Dad kale oon katirsanayn G10 ayaa iyaguna waxay Warcusub Media ku yiraahdeen:

“Wax qabiil lagu dhisay natiijo ma leh”

By Hassan Ali

Warcusub Media

http://www.warcusub.com/g

————————————————————————————————————————————–

Eedaymaha loo hayo ninkaan oo soo badanaya. Ururka jaaliyada Somaliland oo laga xayuubiyay hada ka hor kadib markii lagu eedeeyay inuu ururka jaaliyada ka dhigtay boorso uu isagu leeyahay. Urur wayn oo Soomaalida Norway samaysan lahayd 2005tii oo ka xaday magacii ururwaynaha. Kulankii udhexeeyay wafuuda Soomaaliya iyo Soomaalida Norway oo uu qasay. Ururka G10 oo doonaya inuu ninku ka dhex baxo ururka iyo dad badan oo isaga doortay oo hada shallaay taagan. Furihii Jaaliyada Somaliland Norway ayuu diiday inuu dhiibo “Ururka jaaliyada Somaliland Norway leedahay ayaa hada ka hor waxuu diiday inuu ka degto ka dib markii uu ka dhigtay ururka boorso uu leeyahay. Gurigiisa ayaa loogu tagay oo furihii jaaliyada ayaa xoog looga soo qaaday. Bashi ayaa xiligaa ahaa hogaamiyaha ururka SWO inta uusan qaban Tahar,” Sidaa waxaa Warcusub Media u sheegay dhowr qof oo ka tirsan Jaaliyada Somaliland Norway oon rabin magacooda in la sheego iyaga oo ku daray warka:  ”Anaga waan naqaan Bashi oo wax uma dhiibano. Waxaan ka cabsanaa inuu burburiyo wixii aan u dhiibano.” Magac urur oo Xaday Waxyaalaha kale ee Bashi lagu eedeenayo ayaa waxaa ka mid ah in urur wayne Somalida Norway rabtay inay samaysato sanadkii 2005tii oo dhowr bilood soo socday la arkay markii dambe isaga oo qaatay magacii ururuka loo bixiyay oo ahaa: “Somalisk nettverk.” Dad arinkaa ka hadlaya ayaa yiri:  “Waxuu magacaas u qaatay oo ula aaday meediyada Norway si uu magac ugu helo ee ma ahayn inuu Somali ku difaaco sida dadka qaarkiis qabaan.” Urur uu qayaameeyay Sanadkaan gudihiisa ayaa ururwayne uu soo abaabulay Saciid Xoogsade iyo Soomaali kale oo la rabay in hal cod laga yeesho sidii looga hortagi lahaa inaan la qaadan caruurta Soomaaliyeed ayaa Bashi waxuu jeebka gashtay liiskii talefoonada iyo dadka magacyadooda halkaa iskugu yimid si aysan dadku iskula xiriirin.” Shirwayne uu qasay Waxyaalaha kale oo lagu haysto Bashi ayaa waxaa ka mid ah inuu si ulakac ah u qasay shirkii u dhexeeyay wafuudii ka timid Soomaaliya iyo Soomaalida Norway. Bashi ayaa ka gaabsaday inuu wax ka yiraahdo eedaymaha. Dadwaynaha ra’ayigooda ku saabsan arinkaan waa la soo dhawaynayaa oo waxaa lagu daabacayaa www.warcusub.com  Noogu soo dir halkaan:warcusub@gmail.com Waa inaad masawir iyo magacaaga soo raacisaa si laguu aqoonsado. Laakiin masawirka qasab ma ahan. G10 Qaar ka tirsan taageerayaasha ururka G10 ayaa usheegay Warcusub Media inay G10 iskaga tageen kadib markii Bashi uu si dadban hogaanka ugu qabtay ururka G10. Laakiin shirar xasaasi ah oo socday beryahaan ayaa go’aan lagu gaaray in Bashi uusan shaqo ku lahaan doonin ururka G10. Codbixiyaal shalaysan Baashi ayaa ololaha doorashada waxuu ku galay inuu Somali wax u qaban doono. Ilaa iyo hada lama hayo wax uu qabtay Somalida. Dad badan oo codkooda siiyay hada ka hor Bashi ayaa taagan shallaay iyaga oo Bashi u arka inuu ka dhigtay jaranjaro lagu fuulayay golaha deegaanka. Wararka ay ku taamayaan dadkaas oo Warcusub Media u balanqaaday inaysan magacooda sheegin ayaa waxaa ka mid ah: “Waxaan ku fikirayaa inaan hada iskaga baxo xisbiga shaqaalaha Baashi dartiis.”  Kuwo kale ayaa leh: “Codkii aan siiyay Baashi wuu iga qasaaray!” Kuwo u ololeenayay baashi ayaa waxaa laga hayaa warkaan: “Anigu ma qasaarin waayo bani’aadan mar uun baad barataa! Soow hada mar kale nooma imaan doono oo nama dhihi doono cod ayaan rabaa?” By Hassan Ali Warcusub Media www.warcusub.com

Fadhigii Baarlamanka KMG oo Mar Kale Gacmaha la Isula Tegay, Isla markaana markii Dambe Af Garad Ku Soo Gaba Gaboobey

Iyadoo maantay sidii qorshuhu ahaa xildhibaanada Baarlamanka KMG ee ka soo horjeeda Guddoomiyihii hore Baarlamanka Federaalka Soomaaliya Shariif Xasan Shiikh Aadan ay u Madalsanayeen Xarunta Golaha Shacabka ayaa sheekadaba waxa ay ku bilaaban tay Ciidamada ammaanka ee Goobtaas ku sugan iyo Xildhibaanada oo Foodda Is Daray kadib markii Ciidamada Diideen in wax kulana ah uu ka dhaco Xarunta Golaha

Magac  ninba su ku hel, muunad ninba si ku doon, maamuus ninba si ku muday, maal ninba si ku soo xereey, maamul ninba si ku gaar, maarayn ninba si u jeex, mehered ninba si ugu mashquul, murti ninba si u deeqday, maan ninba si uga shaqaysii, maskax ninba si ugu feker, maaweelo ninba si ku lumi, madadaalo ninba si ku dhaaf, malo ninba si u gashay.

Qormada maanta sida cinwaankaba ku cad, waxaa marti noogu ah xubin aad uga dhexmuuqday siyaasadda sanadihii u dambeeyey, waa halgamaa xubinnimada ku helay wacdaro uu ka dhigay, dabcan kaalinta afar iyo barna meesha kama maqna, madax salaaxa madaxweyne Shariif meesha kama maqna sida dad badan aaminsan yihiin.

Waa kuma masuulkaa? Yaa kale, waa gudoomiyaha gobolka Banaadir ahna duqa magaalada Muqdisha, mudane: Maxamuud Axmed Nuur “Tarzan”, oo siyaasadda ka soo galay laba daaqadleeyda diin iyo qabiil is huwan, horay looguma aqoon siyaasad iyo dhaqdhaaq la xiriira arimaha bulshada.

Hab qoraalka naynaastiisa marka aad u qorto sidan “Tarzan”, luqadda qalaad waa sheeko maaneed, markii ugu horraysay soo caanbaxday bishii October sandkii 1912-kii, riwaayaddii qoraagii Maraykanka ah ee Edgar Rice Burroughs, noolaana inta u dhexaysay (1875 – 1950), riwaayadda oo la oran jiray: “Tarzan of the Apes”, riwaayaddaa oo heer sare xaqiijisay, lagana sameeyey flimmo, buugaag caruureed, barjaamijyo TV iyo idaacadeed, xayeysiin Banzin, dharka, cayaaraha caruurta iyo kabo sport.

Yeysan ila gudbin ka faallaynta eraga, oo hab qoraalkiisa aannaan hubin inuu sidaa yahay, noqonna karaa sidan “Tarsan”, balse iftiiminta hore waa mid meesha ku jirta, mudane Tarzan, wuxuu horjooge ka ahaa mudaraadyo fara badan oo ka dhacay magaalada London ee uu daganaa, sanadkii 2007-dii, si weynna uga dhexmuuqday qalabka warbaahinta.

Mudane Tarsan wuxuu aad uga soo horjeeday, sida Soomaali badan oo xalaal ahiba uga soo horjeedeen Xabashida iyo xertooda, ku idlaa dawladdii C/laahi Yuusuf madaxda ka ahaa, wuxuu geed dheer iyo geed gaaban u fuulay siduu bannaanka u soo dhigi lahaa burburka Xabashidu ku hayaan wadanka, iyo dayaca baahsan ee umadda qabsaday, hubaal inay ahayd hawl aad u wanaagsan.

Wuxuu xubin ka ahaa magac u yeelka loo yaqaan: Guurtida Beelaha Hawiye, wuxuu goobjoog ka ahaa shirarar badan oo ay ku yeesheen gudaha magaalada London, inuu taageero iyo tilmaamna ka haystay kuwa Xamar ku go’doonsanaa u badi, wuxuu labanlaabay qaylashaantiisa ka dhanka ah Xabashida iyo inta u adeegta, noqdayna xidigga fagaarooyinka iyo faallaynta wararka.

Hubaal in arrintaasi u baahnayd qof isu taaga, oo ka soo dhalaalaa u dhaqdhaqaaqidda umadda dhibaataysan, su’aashu waxayse ka taagan tahay, maanta Tarzan waa gudoomiyaha gobolka Banaadir ahna duqa magaalada Muqdisho, haddaba muxuu ka yiri soo galitaanka Kenyaanka iyo Xabashida wadanka ay soo galeen? Siduu shalay mudaaharaadyada u horkacayey maanta u horkacayaa? Mise wuxuu noqon doonaa sidii C/laahi Sheekh Xasan?

C/laahi Sheekh Xasan waxaa loogu xusuustaa xubinnimadiisii ergada hubkadhigista ee shirkii Eledoret, shirkaa oo markii dambe loo soo wareejiyey magaalada Mbagathi, laguna dhisay dawladdii C/laahi Yuusuf uu madaxda ka ahaa, wadankana  u gacan galisay xabashida, C/laahi Sheekh Xasan socdaal ayey ku wehliyeen Soomaali iyo ergo kaloo ka socotay shirka, ayey ku tageen magaalada Garoowe, haddaa maxaa dhacay?.

C/laahi Sheekh Xasan wuxuu sheegay inuu jiro qorshe dagaal oo lagu damacsanaa in lagu qabsado Muqdisho, si wada jir ahna ay shaxdaa u jeexeen xerta C/laahi Yuusuf iyo saraakiil xabashi ah!, isagoo taa ku mutay tilmaamta ah: {Wadani iyo Geesi!}, Muqdishose igu soo orod ma ahan, sidaana uma sahlana kumana gacan galayso barqo iyo dharaar, waxaan filaa in natiijadeeda la wada arkay, dagaalkii 2007-da iyo wixii dhacay, markii dambana Xabashi ku qasabtay inay isaga baxdo, iyadoo heeryo jab huwan.

C/laahi Sheekh Xasan waxaa loo taxaabay xabsiga magaalada Garoowe, markaa ayey u sii korortay shacbiyad iyo teegeero ballaaran, isagoo loo arkay halyey qaran oo loo afduubay fashilinta qorshe dagaal, mudadaa wixii ka dambeeyana wuxuu magac iyo sumcad ku dhex yeeshay dadka reer Muqdisha, hadalkiisuna qiimo iyo nuxur yeeshay, maadama loo xiray inuu shaaciyey qorshe ka dhan Muqdisha iyo dadkeeda, ayaan daraneeyey abaal laayeey!

C/laahi Sheekh Xasan markay xabashidu Muqdisha soo gashey, wuxuu ka mid ahaa dadkii fara ku tiriska ahaa ee ka soo horjeestay Xabashida, wuxuuna ahaa afhayeenka beelaha Hawiye, taa waxay ahayd fursaddii labaad ee uu C/laahi Sheekh Xasan loogu arkay halyey qaran, wuxuu ku guulaystay gaashaan kale, dagaalka xabashida oo sii xoojinaya diidmadiisii hore, hadalkiisiina ka dhigaysa run, ama dadka ku sii qancinaysa inuu ahaa: “Runlow Rabbi u soo diray!”, dagaalgalintiisaa maxaa xigay?.

Siduu u ahaa Xabashidiid, ayuu barqadii dambe nagu soo baxay isagoo leh: “Ethiopia waa dal aan daris nahay!”, haddaa yaa moog darsnimada Xabashida? Sheekadu waxay ahayd: waxaa shir wada qaatay C/laahi Yuusuf, C/laahi Sheekh Xasan iyo Imaam Maxamuud Imaam Cumar walaalkiis, shirkaas ayaa malaha C/laahi Sheekh Xasan loogu cantoobiyey, sida caadada ahna noqday”Af wax Cunay Xishoo!”, kuma ekaysan xishoode, C/laahi Sheekh Xasan wuxuuba isku dayey inuu dareen shaki galiyo dadkii u heellanaa xabashi la dirirka, markaa wixii ka dambeeyey yaaba warkiisa maqlay, wuxuu u guuray Ingiriiska.

Yeysan ila dheeraan ka sheekaynta C/laahi Sheekh Xasan, oo isaga aan si gaar ah uga hadlay qaybtii labaad ee qormada “Labo Codleyn: Caado Soomaali Cadibatey!”, aanna u laabto mudane Tarsan, maanta waxaa wadanka gudihiisa si sharci darro ah ugu jira Xabashi, Kenyana dib ayaa laga sharciyeeyey, isna wuxuu yahay masuul xil u haya Soomaali, haddii uusan wax ka dhihin ee uu afka ka haysto sida uu hadda u aamusan yahay, saw ma noqonayo sida dad badan maanta yihiin?.

Sida wax u dhacayaan aqriste ma kula tahay in mudane Tarzan dhaleecayn u jeedin doono Xabashida? Ma kula tahay in Tarzan uu cambaarayn doono Xabashida dalka soo gashay? Ma kula tahay in mudane Tarzan uu farta ku fiiqi doono xadgudubka Xabashida? Ma kula tahay in mudane Trazan wax ka sheegi doono shabkaxda Xabashida isaga soo qulqulaysa wadanka? Weydiimuhu badan, lagase yaabe inay isku mid yihiin ama hal heel ku wada ururayaan.

Marar badan oo uu hadlay ayuu eedda dusha uga tuuray Alshabaab, isagoo iska indha tiraya ciidamada AMISOM, oo dharaar walba xasuuqda shacabka Muqdisho, waana arin aan rabo inaan bannaanka soo dhigo, maadaama aysan dad badan ku baraarugsanayn, run ahaan Xabash Ugandhis iyo Kenyan inaysan kala duwanayn, markay arintu marayso laynta umadda iyo burburinta hantideeda, ila xasuusta sida joogtada ah ee Xabashidu u duqayn jirtay suuqa Bakaaraha, iyo sida ay iminka AMISOM u duqeeysa, haddaa maxay ku kala duwan yihiin? Teeda kale haddii Alshaab ku disho iyo hadday AMISOM ama  Xabash ku dilaan, maxay kuugu kala duwan? Dil waa dil.

Dadkaygow ma maqasheen Tarsan oo dhaliil u jeedinaya AMISOM? Ama dhahaya waa inaad umaddayda xasuuqa ka daysaan? Mise aragteen isaga oo hadal ku sheegaya in ciidadamada shisheeye aysan dadka rayidka ah beegsan? Wallee dadkaygow garan waayey meesha wax ka qaldan yihiin, maxay noo kala dhaamaan dawladahan wadanka ku jira, mid walbaa wuxuu birta u afaysanayaa waa Soomaali dilkeed, haddana madaxda wadanku kamaba hadlayaan.

Weydiintu waxay tahay, Mudane Tarsan wali taageero iyo diidmo midna ma muujin, hadduu shalay Xabash ka soo horjeeday, maantana ay soo galeen wadankii ogolaasho la’aan, muxuu la aamusan yahay? Kenya hadday wadanka ogolaasho la’aan soo gashay, muxuu maanta la aamusan yahay? Mise Kenya tahliil tufid ayey wadanka u soo gashay? Waa la sharciyeeyey ayuu ku doodi doonaa.

Haddaan ilaa iminka hadal ku saabsan laynta joogtada ah ee AMISOM laga hayn, haddaan ilaa iminka laga hayn hadal ku aaddan Kenyanka ku soo xadgudbay wadanka, haddaan ilaa iminka laga hayn hadal ku beegan Xabashida wadanka ku faashay, hubaal inay noqon meeshii laga dhihi jiray: “Shibo waa raalli”, shalay iyo maanta waxba kuma kala duwana, ee waa isku mid, haddaysan maanta sii darnayn.

“Runta Rabbaa kugu jecel” waa tii la yiriye, maan dhabta abbaarno, mudane Tarsan wuxuu ilaashanayaa jagadiisa, sidaa darteed ma hadli karo, hadduu hadlana wuxuu ku weynayaa xilkiisa, haddaba yaa weyn xilka ama muqaddasnimda dhulka Soomaaliyeed? Sida muuqata dad badan waxaa la weyn kursiga, maxaa yeelay meeshii aadan waxba ka qaban karin waa laga huleelaa ama laga dheeraadaa.

“Dariskaa kuma ccaddeeyo kumana madoobeeyo ee sida uu yahay ayuu kaa dhigaa” ayey maahmaah kale ahayde, sida Sheekh Shariif hadda u aamisan yahay in Xabashi walaalaheen yihiin, armuu isna sidaa oo kale u aaminsan yahay? In kasta oo uusan hadlin, balse aamuskaan ayaa shaki badin ku galinaya, maxaa yeelay xerta uu la quuto intooda badan way wada taageersan yihiin xadgudbyada dhacaya, marka Tarzan yuusan isku qarin aamuskee wax ha dhoho, dadka dhan ayaa dhankiisa soo dhuganayee.

Midse yaanan dadka lagu qaldin, in xadgudubyadan qaawan ee wadanka la iska bannaystay lagu qariyo Alshabaab baacsigeeda, ilama ahan inay tahay mid dadka ka daadagaysa, maxaa yeelay sida aysan waxyeellada Alshabaab u rabin ayeysan u doonayn in wadankooda lagu soo xadgudbo, maangaabtuse waxay u moodaan in dadku aysan taa kala garan.

Ugu dambayn iyo gunaadkii, hubaal in marxalad adag la marayo, dadka lagu dagaalgalinayo ujeed la’aan iyo falalgurracan, haddana maalmo ka dib looga siibanayo!, taaso astaan u ah siyaasi isku sheegga maanta, wadaad isaga warkiisa daa, midse la idinkama yeelayo  inaad maanta dhalinyarada ku dagaalgalisaan ujeed, ayaamo ka dibna aad uga weecataan, magac iyo muunad adduun awgeed!

Maxkamadda sare ee Norway ayaa maanta soo gabo-gabeysay dacwad racfaan aheyd oo mudo sadex bilood ah socotay taas loo haystay xildhibaan soomaaliyeed oo lagu magacaabo C/raxmaan Cabdi Cusmaan kaas oo sirdoonka Norway ku eedeeyeen in uu dhaqaale ku taageeray kooxda Al-Shabaab ee Soomaaliya ka dagaalanta.

Dacwadan ay maanta soo afjartay maxkamadda ayaa noqoneysa tii labaad oo xildhibaan C/raxmaan loogu waayo wax dambi ah, waxaana go`aankan maanta ka soo baxay maxkamadda uu yahay kii kamadambeysta ahaa.
Kiiska xildhibaan C/raxmaan oo soo jiitamayay mudo sanooyin ah ayaa waxaa soo farogeliyay m/weynaha Soomaaliya Shariif Sh. Axmed, Gudoomiyaha Gobolka Banaadir Maxamuud Axmed Tarsan, xildhibaano iyo waxgarad kale kuwaas oo dhamaantood cadeeyay in xildhibaan C/raxmaan uusan wax xiriir ah la laheyn Al-Shabaab.

Maxkamad ku taala dalka Norwey oo sii deysay mudane ka tirsan Baarlamanka Somalia oo lagu oogay dacwad ku saabsan inuu taageeray Al-shabaab

Mudane ka tirsan Baarlamaanka KMG Soomaaliya oo muddooyinkii dambe loo heystay inuu taageero dhaqaale siin jiray Xarakada Al-shabaab ee ka dagaalanta gudaha dalka Soomaaliya ayaa waxaa sii deysay Maxkamad ku taala dalka Norwey oo lagu soo taagay.

Maxkamadda sare ee dalka Norway ayaa shalay soo gabagabeysay dacwad racfaan aheyd oo muddo sedex bilood ah socotay taas loo heystay Xildhibaan Soomaaliyeed oo lagu magacaabo C/raxmaan Cabdi Cusmaan ka dib markii sirdoonka Norway ku eedeeyeen inuu dhaqaale ku taageeray Xarakada Al-Shabaab.

Maxkamada sare ee dalka Norwey ayaa sheegtay in xildhibaankaas dacwadiisa la laalay ka dib markii lagu waayey dembigii lagu soo oogay, waxayna maxkamadu sheegtay in xildhibaankaas dacwada la xiriirta aan laga keenin cadeymo buuxa oo sababi karay inlagu xukumo dembigaas sidaa awgeedna la sii daayey.

Warku wuxuu intaasi ku darayaa in dacwadda loo heystay xildhibaan C/raxmaan shalay la soo afjartay, waxayna noqoneysaa tii labaad oo xildhibaan C/raxmaan loogu waayo wax dembi ah, waxaana go`aankan shalay Maxkamadda ka soo baxay uu yahay kii kama dambeysta ahaa.

Dacwada Xildhibaan C/raxmaan oo soo jiitamayay muddo sanooyin ah ayaa waxaa soo faro geliyay Madaxweyanaha dowladda KMG Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir Maxamuud Axmed Tarsan, Xildhibaano iyo waxgarad kale kuwaas oo dhamaantood cadeeyay in xildhibaan C/raxmaan uusan wax xiriir ah la laheyn Xarakada Mujaahidiinta Al-Shabaab.

Mas’uuliyiinta soo farageliyay kiiska xildhibnaan C/raxmaan ayaa qaarkood waxa ay soo xaadireen maxkamadda, iyagoo wax laga weydiiyay dacwadda xildhibaanka, horaantii sanadkii 2008-dii ayey aheyd markii Xildhibaan C/raxmaan iyo laba kale guryohooda ay kala soo bexeen booliska, iyagoo lagu eedeeyay inay xiriir la leeyihiin Xarakada Al-Shabaab oo xilligaasi dowladda Mareykanku ku dartay liiska waxa loogu yeero Argagixida waxaana xildhibaankaas uu ka mid ahaa dadkii dhaqaalaha u ururin jiray xoogagii maxkamadaha ee la dagaalamay ciidamada Itoobiya ee dalka sanado ka ka hor yimid kana baxay.

Qado sharaf lagu soo gaba gabeenayay daladii Somalida Norway isla markaasna lagu sii sagootinayay Abdulkadir Sh. Ahmed Gargaduud ayaa lagu qabtay maqaayada Onkod ee loo yaqaan maqaayada Ismaaciil Dheere.

Qadada ayaa waxaa iskugu yimid xubno matalayay golaha guurtida oo ay ka mid ahaayeen:

1. Suldaan Bashiir Sheikh Mohamed Geele
2. Hassan Abshir Gaas oo ka mid ah aasaasayaasha dalada
3. Mohamed Ali Qood oo matalayay boqolaalkii ka soo qaybgalay aasaaska dalada
4. Abdulkadir Sheikh Ahmed Gargaduud oo ka mid ah saxiixayaasha idman
5. Mohamed Siyaad Abdi oo isna ka mid ah saxiixayaasha idman
6. Abdirahman Farah Ali (sanyare) oo ka mid ah golaha guurtida ee dalada.

Odayaasha la hadlay Intersom Media ayaa waxaa ka mid ahaa Suldaan Bashiir oo yiri: 

“Umada Somaliyeed ee Norway waxaan ugu bishaaraynaynaa in daladii labada sano la soo daadihinayay ay maantay soo gaba gabowday. Ulajeedada daladuna waa in Shanta Soomaalyeed hal meel la iskugu keeno.”

Abdulkadir Gargaduud oo isna la hadlay Intersom Media ayaa waxuu yiri:

“Aad baan u faraxsnahay waayo umada Soomaaliyeed way midowday. Daladu waxay la shaqaynaysaa dawlada dhexe. Dawladana waa inay ogaataa inaysan kaligeed waxba qaban karin.”

 Abdulkadir oo qurbajooga la hadlaya ayaa yiri:

“Qurba joogana waa inay u diyaar garoobaan siday uga qayb qaadan lahayeen dib udhiska Somaliya.”

Odayaasha kale oo la hadlay Intersom ayaa waxaa ka mid ahaa Abdirahman farah Sanyare oo yiri:

“Dalaldii somaliyeed ee Norway way hirgashay aqoonsigii dawladana way heshay. Somalida Norwayna waxaan ka codsanaynaa inay nala shaqeeyaan waayo far kaligeed fool ma dhaqdo.”

Mohamed Siyaad Abdi ayaa isna yiri:

Sawir Gacmeedka cusub ee Amiin Caamir wuxuu ku muujiyay sida Mohamed Ali Americo uga warqabo Agoonta,cuuryaamiinta iyo Qaxootiga Soomaaliyeed ee ku nool dalka Kenya.

Labada nin ee Amin Arts uu mar walba ku cabiro dareenka jira ayuu midkood ku muujiyay sida Masuul kastoo wax tara dalka iyo dadka Soomaaliyeed taariikhda u xusi doonto. 
Video-ga muuqaalka ee aan halkaan ku lifaaqnay wuxuu muujinayaa Safiir Mohamed Ali Americo oo nin cuuryaana u iibshay gaariga Cuuryaamiinta.

Cuuryaanka Somaliga oo labadiisa lugood madfac ka jaray waxaa indhahiisa buuxiyay ilmo markii Safiirka gudoonsiiyay lacag iyo gaariga cuuryaaminta.

Mohamed Ali Americo wuxuu ku guuleeystay inuu Waxbarasho dibadda u diro ardayda Soomaaliyeed ee ku jiray xeryaha qaxootiga halka uu tiro ka lix jeer booqday xeryaha qaxootiyada.

Mohamed Ali Americo wuxuu ku guuleeystay inuu dib u soo celsho dhismahii Safaaradda Somalia oo nin Hindiya doonayay ku doodayay inuu ka gatay Safiirkii Somalia u fadhiyay Kenya Kacaankii 21-ka sano.

Ganacsato Somalia oo Nairobi ku nool ayaa xaqiijiyay in Mohamed Ali Americo diiday lacag dhan nus milyan dollar taas oo ninka hindiga doonayay inuu u siiyo laaluush.

Masuuliyiinta iyo Muwaadiniinta Soomaaliyeed hadii ay isu xil qaamaan sida Amb Mohamed Ali Americo waxaa hubaala inay Somalia cagaheeda isku taagi doonaan maxaa yeelay SOMALIA SOMALIBAA LEH.